Değer artış kazancı vergisini kimler öder?
Bir konutu satın alma, kat karşılığı ya da kooperatif gibi bedelli bir yolla edinip, edinme tarihinden itibaren 5 yıl dolmadan satan kişi, satıştan doğan kazanç için gelir vergisi öder. Bu kazanca değer artış kazancı denir. Dayanağı, Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 80. maddesidir.
Kural yalnızca satışlarda değil; trampa, takas, kamulaştırma ya da şirkete sermaye olarak koyma gibi bedelli devirlerde de uygulanır. Şu durumlarda bu vergi doğmaz:
- Konut miras ya da bağış (hibe) yoluyla edinildiyse. Bu durumda süreye bakılmaz.
- Mirasla gelen arsa kat karşılığı verilip daire alındıysa.
- Satış, edinme tarihinden itibaren 5 yıl dolduktan sonra yapıldıysa.
- Yıl içindeki toplam kazanç istisna tutarını (2026'da 150.000 TL) aşmıyorsa. Bu durumda beyanname de verilmez.
Değer artış kazancı nasıl hesaplanır?
Hesap dört adımdan oluşur. Önce alış bedeli enflasyona göre güncellenir (endeksleme). Sonra satış bedelinden bu maliyet ve giderler düşülür. Kalan kazançtan yıllık istisna çıkarılır. Son olarak bulunan matraha gelir vergisi tarifesi uygulanır.
Endekslenmiş maliyet = (Alış bedeli + Alıştaki tapu harcı) × Satıştan önceki ayın Yİ-ÜFE'si ÷ Alıştan önceki ayın Yİ-ÜFE'si
Kazanç = Satış bedeli − Endekslenmiş maliyet − Tadilat − Kredi faizi − Satış giderleri
Matrah = Yıllık toplam kazanç − İstisna
Vergi = Satış yılının gelir vergisi tarifesi (Matrah)
Gelir İdaresi rehberindeki örnek: 12.09.2022'de 3.000.000 TL'ye alınan konut 21.04.2025'te 15.000.000 TL'ye satılıyor. Ağustos 2022 Yİ-ÜFE değeri 1.780,05, Mart 2025 değeri 4.017,30. Artış %125,68 olduğu için maliyet endekslenir: 3.000.000 × 4.017,30 ÷ 1.780,05 = 6.770.540,15 TL. Kazanç 8.229.459,85 TL olur. 2025 istisnası olan 120.000 TL düşülünce matrah 8.109.459,85 TL kalır. 2025 tarifesine göre vergi 1.410.000 + (8.109.459,85 − 4.300.000) × %40 = 2.933.783,94 TL.
Endeksleme ne zaman yapılır, hangi ay kullanılır?
Alış bedeli, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE, 2003=100) ile güncellenir. TÜFE kullanılmaz. Kurallar şöyle:
- Alış tarihinden önceki ayın endeksi ile satış tarihinden önceki ayın endeksi karşılaştırılır. Alış ve satışın yapıldığı ayların endeksi kullanılmaz.
- Artış %10 veya üzerindeyse maliyet, iki endeksin oranıyla çarpılır.
- Artış %10'un altındaysa alış bedeli olduğu gibi (nominal) düşülür.
- Sonradan yapılan tadilat, kredi faizi ve komisyon endekslenmez.
Örneğin Ocak 2026'da alınıp Nisan 2026'da satılan evde Aralık 2025 (4.783,04) ile Mart 2026 (5.145,36) endeksleri karşılaştırılır. Artış %7,58. Bu oran %10'a ulaşmadığı için endeksleme yapılmaz.
Hesaplayıcı, alışta ödenen tapu harcını alış bedeliyle birlikte endeksler. Gelir İdaresi örnekleri yalnızca alış bedelini endekslediği için bu nokta kesin değildir. İhtiyatlı bir sonuç isterseniz alıştaki harcı "Komisyon ve diğer" alanına yazın; böylece endekslenmeden düşülür.
5 yıllık süre nasıl hesaplanır?
Süre, edinme tarihinden itibaren takvim günüyle (gün gün) sayılır. Edinme tarihi kural olarak tapu tescil tarihidir. Bazı özel durumlar:
- Kooperatif, TOKİ, ihale ve icra: Konutu tapudan önce fiilen kullanmaya başladıysanız ve bunu teslim tutanağı, abonelik faturaları gibi belgelerle ispatlayabiliyorsanız o tarih esas alınır.
- Kat karşılığı: Satın aldığınız arsayı kat karşılığı verip daire aldıysanız, yeni dairenin tapu tescil tarihi edinme tarihi sayılır. 5 yıl bu tarihten yeniden başlar.
- Satış vaadi sözleşmesi: Bu yolla alınan konutta tapu tescil tarihi esastır.
Örneğin 10.03.2021'de tapusu alınan ev 11.03.2026'da satılırsa 5 yıl dolmuştur ve vergi çıkmaz. 09.03.2026'daki satış ise vergiye tabidir. Tam yıl dönümü olan 10.03.2026'daki satışın durumu mevzuatta net değildir. Güvenli tarih, yıl dönümünden sonraki gündür. Hesaplayıcı yıl dönümündeki satışı ihtiyaten vergiye tabi sayar.
Hangi giderler kazançtan düşülür?
- Alıştaki tapu harcı: Maliyete eklenir.
- Değer artırıcı tadilat: Yalıtım, kombi gibi evin değerini artıran, belgeli tadil ve ilaveler maliyete eklenir.
- Satış giderleri: Satıcının ödediği tapu harcı, emlakçı komisyonu (KDV dahil) ve DASK primi gibi, satıcının üzerinde kalan belgeli giderler satış bedelinden düşülür.
- Konut kredisi faizi: Gelir İdaresi özelgelerine göre, kredinin bu evin alımında kullanıldığı belgelenirse ve faiz başka bir gelirden indirilmediyse, endekslenmeden maliyete eklenebilir. 7566 sayılı Kanun'la 2025 gelirinden itibaren konut kredisi faizi konut kira gelirinden düşülemiyor; bu yüzden "başka gelirden indirilmiş olma" durumu çoğunlukla 2024 ve önceki yıllar için önem taşır.
Belgesi olmayan giderler düşülmez. Tapuda gerçek bedelden düşük bedel göstermek tapu harcı farkı ve vergi ziyaı cezası riski doğurur. Hesaplayıcıya gerçek bedelleri yazın.
Beyanname ne zaman verilir, vergi ne zaman ödenir?
Kazanç, satışın yapıldığı yılı izleyen yılın 1–31 Mart döneminde yıllık gelir vergisi beyannamesiyle bildirilir. Beyanname Gelir İdaresi'nin Hazır Beyan sisteminden verilebilir. Vergi Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir.
- 2026'daki satışlar: Beyan 1–31 Mart 2027. 1. taksit 31 Mart 2027, 2. taksit 2 Ağustos 2027 (31 Temmuz 2027 Cumartesi'ye denk geliyor). Bu satışlarda 2026 istisnası ve 2026 tarifesi uygulanır.
- 2025'teki satışlar: Beyan Mart 2026'da yapıldı; taksitler 31 Mart ve 31 Temmuz 2026 idi. Bu beyannamelerde ayrıca 1.189,50 TL damga vergisi ödendi.
- Kazanç istisnanın altında kalırsa beyanname verilmez.
- Yurt dışında yaşayanlar (dar mükellefler) satıştan itibaren 15 gün içinde, taşınmazın bulunduğu yerdeki vergi dairesine münferit beyanname verir.
Başka gelirim varsa vergi nasıl değişir?
Aynı yıl beyan edeceğiniz kira, serbest meslek gibi başka gelirler varsa, değer artış kazancı bunlarla toplanarak vergilenir ve daha yüksek dilimlere girebilir. Hesaplayıcı, satışın getirdiği ek vergiyi şöyle bulur: diğer gelir ile matrahın toplamının vergisinden, yalnızca diğer gelirin vergisi çıkarılır.
Örneğin 12.09.2022'de 3.000.000 TL'ye alınıp 21.04.2026'da 15.000.000 TL'ye satılan evde matrah 6.178.288,53 TL olur ve vergi tek başına 2.088.815,41 TL tutar. Aynı yıl 600.000 TL başka beyan edilen gelir varsa satışın getirdiği ek vergi 2.204.315,41 TL'ye çıkar.
Tek işverenden alınan ve stopajla vergilendirilen maaş, belirli bir sınırı aşmıyorsa beyana eklenmez. Beyana dahil edilen maaş geliri varsa farklı bir tarife söz konusu olabilir. Hesaplayıcı ücret dışı gelirler tarifesini kullanır; bu durumda sonucu bir mali müşavirle doğrulayın.
2027'de istisna ve dilimler ne olacak?
2027 istisna tutarı ve gelir vergisi dilimleri henüz açıklanmadı. 2026 tutarları 31 Aralık 2025'te yayımlanan tebliğle belirlenmişti; 2027 tutarlarının da Aralık 2026 sonunda açıklanması bekleniyor. Basında geçen 191.745 TL, 150.000 TL'nin yeniden değerleme oranı (%27,83) kadar artırılmasıyla bulunan bir tahmindir. Geçmiş yıllarda tebliğler bu mekanik hesaptan daha düşük, yuvarlak tutarlar belirledi. 2027'de yapılacak bir satış için hesaplayıcı 2026 tutarlarını kullanır ve sonucu tahmin olarak işaretler.
Sık ev alıp satanlar da bu kurala mı tabi?
Kazanç amacıyla, süreklilik gösteren ve organizasyon gerektiren alım satımlar ticari kazanç sayılabilir. Bu durumda 5 yıl kuralı ve istisna uygulanmaz; kazanç ticari kazanç olarak vergilenir. Aynı yıl birden fazla konut satıyorsanız ya da her yıl alım satım yapıyorsanız bir mali müşavire danışın.
Sık sorulan sorular
5 yıl dolmadan ev satarsam vergi öder miyim?
Evi satın alma, kat karşılığı ya da kooperatif gibi bedelli bir yolla edindiyseniz ödeyebilirsiniz. Edinme tarihinden itibaren 5 yıl dolmadan yapılan satışta, Yİ-ÜFE ile güncellenen alış bedeli ve satış giderleri düşüldükten sonra kalan kazancın istisnayı (2026'da 150.000 TL) aşan kısmı gelir vergisine tabidir. Kazanç istisnanın altında kalırsa vergi çıkmaz ve beyanname verilmez.
Değer artış kazancı istisnası 2026'da ne kadar?
2026'da yapılan satışlar için istisna 150.000 TL'dir (Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No 332). 2025 satışlarında 120.000 TL, 2024 satışlarında 87.000 TL idi. İstisna, kişinin bir takvim yılında yaptığı tüm gayrimenkul satışlarından doğan toplam kazanca bir kez uygulanır. 2027 tutarı henüz açıklanmadı.
Miras kalan evi 5 yıl dolmadan satarsam vergi öder miyim?
Hayır. Miras ve bağış gibi bedelsiz (ivazsız) edinimlerde süreye bakılmaz ve satıştan değer artış kazancı doğmaz. Mirasla gelen arsa kat karşılığı verilip daire alınmışsa da durum aynıdır. Diğer mirasçılardan bedel ödeyerek satın aldığınız hisseler ise bedelli edinim sayılabilir; bu hisseler için 5 yıl kuralı uygulanabilir.
Endekslemede hangi ayın Yİ-ÜFE değeri kullanılır?
Alış tarihinden önceki ayın Yİ-ÜFE değeri ile satış tarihinden önceki ayın Yİ-ÜFE değeri karşılaştırılır. Örneğin Eylül 2022'de alınıp Nisan 2025'te satılan evde Ağustos 2022 ve Mart 2025 endeksleri kullanılır. Artış %10 veya üzerindeyse alış bedeli bu oranla güncellenir; altındaysa alış bedeli olduğu gibi düşülür. TÜFE değil, Yİ-ÜFE kullanılır.
5 yıllık süre tapu tarihinden mi başlar?
Kural olarak evet; süre tapu tescil tarihinden başlar ve gün gün sayılır. Kooperatif, TOKİ, ihale ya da icrayla alınan konutlarda, tapudan önce fiilen kullanmaya başladığınızı belgeyle ispatlayabiliyorsanız o tarih esas alınır. Satın aldığınız arsayı kat karşılığı verip daire aldıysanız yeni dairenin tapu tescil tarihi, satış vaadi sözleşmesiyle alınan konutta ise tapu tescil tarihi esastır.
Tapu harcı, emlakçı komisyonu ve kredi faizi kazançtan düşülür mü?
Belgelenmek şartıyla düşülür. Satıcı olarak ödediğiniz tapu harcı ve emlakçı komisyonu satış bedelinden düşülür. Alışta ödediğiniz tapu harcı ve evin değerini artıran tadilatlar maliyete eklenir. Konut kredisi faizi ise Gelir İdaresi özelgelerine göre, kredi bu evin alımında kullanıldıysa ve faiz başka bir gelirden düşülmediyse endekslenmeden maliyete eklenebilir.
Hisseli evi satarsak istisna kişi başı mı uygulanır?
Evet. Her malik, kendi hissesine düşen satış bedeli, maliyet ve giderlerle ayrı hesap yapar ve kendi yıllık istisnasını (2026'da 150.000 TL) ayrı kullanır. Örneğin yarı yarıya hisseli bir evde toplam kazanç 421.269,55 TL ise her malikin kazancı 210.634,78 TL, vergisi 9.095,22 TL olur. Aynı ev tek kişiye ait olsaydı vergi 44.753,91 TL olurdu.
Satıştan zarar ettim; bu zararı maaşımdan ya da kira gelirimden düşebilir miyim?
Hayır. Değer artışından doğan zarar, ücret ya da kira gibi diğer gelir unsurlarından düşülemez. Endeksleme sonrasında zarar eden kişi vergi ödemez ve beyanname vermez. Zararın aynı yıl yapılan başka bir gayrimenkul satışının kazancından düşülüp düşülemeyeceği ise netleşmemiştir; bu durumda bir mali müşavire danışın.
Yurt dışında yaşıyorum; Türkiye'deki evimi 5 yıl dolmadan satarsam ne yapmalıyım?
Türkiye'de yerleşik değilseniz dar mükellef sayılırsınız. Kazancınızı satış tarihinden itibaren 15 gün içinde, taşınmazın bulunduğu yerdeki vergi dairesine münferit beyannameyle bildirmeniz gerekir. Endeksleme ve gider kuralları aynıdır. İstisnanın dar mükelleflere uygulanıp uygulanmayacağını bir mali müşavirle teyit edin.
Ev satış kazancına yüzde kaç vergi uygulanır?
Sabit bir oran yoktur. Kazanç, Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesindeki artan oranlı tarifeyle vergilenir: %15, %20, %27, %35 ve %40. 2026 dilim sınırları 190.000, 400.000, 1.000.000 ve 5.300.000 TL'dir. Aynı yıl kira gibi başka beyan edilen geliriniz varsa kazanç onunla toplanır ve daha yüksek bir dilime girebilir.
Bu sayfadaki hesaplamalar bilgilendirme amaçlıdır; vergi danışmanlığı yerine geçmez. Kat karşılığı, kooperatif, hisseli satış ve sık alım satım gibi özel durumlarda bir mali müşavire danışın. Resmî işlemlerde Gelir İdaresi Başkanlığı'nın güncel duyurularını esas alın.
Kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı, Diğer Kazanç ve İratların Vergilendirilmesi Rehberi, Şubat 2026 — gib.gov.tr
- Gelir İdaresi Başkanlığı, Değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarları tablosu — gib.gov.tr
- Gelir İdaresi Başkanlığı, Gayrimenkullerin 5 Yıl İçinde Elden Çıkarılmasında Gelir Vergisi Beyanı Broşürü, 2025 — gib.gov.tr
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, mükerrer 80, mükerrer 81 ve 103. maddeler — mevzuat.gov.tr
- Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No 332 (2026 istisna ve dilimleri), Resmî Gazete 31.12.2025, 5. Mükerrer — resmigazete.gov.tr
- 7566 sayılı Kanun, Resmî Gazete 19.12.2025 — resmigazete.gov.tr
- TÜİK, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (2003=100) — data.tuik.gov.tr